Mahabharata Tatparya Nirnaya Kannada 17181_17186

ತಯಾ ರಮನ್ ಜನಾರ್ದ್ದನೋ ವಿಯೋಗಶೂನ್ಯಯಾ ಸದಾ।

ಅಧತ್ತ ಪುತ್ರಮುತ್ತಮಂ ಮನೋಭವಂ ಪುರಾತನಮ್ ॥೧೭.೧೮೧॥

 

ಎಂದೂ ವಿಯೋಗವಿಲ್ಲದ ರುಗ್ಮಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದಿನವನಾದ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟನಾದ ಮಗನಾದ ‘ಕಾಮ’ನನ್ನು ಅವಳ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಟ್ಟನು.

 

[ಇಲ್ಲಿ ಮನೋಭವ, ಪುರಾತನ, ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಶೇಷಣಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಈ ವಿವರಣೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಾವು ಹರಿವಂಶದಲ್ಲಿ[ವಿಷ್ಣುಪರ್ವಣಿ ೧೦೪.೨]ಕಾಣಬಹುದು: ‘ರುಗ್ಮಿಣ್ಯಾಂ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಂ  ಕಾಮೋ ಧೃತವೃತಃ । ಶಮ್ಬರಾನ್ತಕರೋ ಜಜ್ಞೇ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಃ  ಕಾಮದರ್ಶನಃ । ಸನತ್ಕುಮಾರ ಇತಿ ಯಃ  ಪುರಾಣೇ ಪರಿಗೀಯತೇ’  (ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ  ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದ ಸನತ್ಕುಮಾರನೇ (ಅವನೇ ಮನ್ಮಥ) ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ) ] 

ಚತುಸ್ತನೋರ್ಹರೇಃ ಪ್ರಭೋಸ್ತೃತೀಯರೂಪಸಂಯುತಃ ।

ತತಸ್ತದಾಹ್ವಯೋSಭವತ್ ಸ ರುಗ್ಮಿಣೀಸುತೋ ಬಲೀ ॥೧೭.೧೮೨॥

 

ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ಆ ರುಗ್ಮಿಣೀಪುತ್ರ, ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳುಳ್ಳ[1], ಸರ್ವಸಮರ್ಥನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನ ಮೂರನೇ ರೂಪವಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರವಿಷ್ಟನಾದ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ‘ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ’ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರುಳ್ಳವನೇ ಆದ.

 

ಪುರೈವ ಮೃತ್ಯವೇsವದತ್ ತಮೇವ ಶಮ್ಬರಸ್ಯ ಹ ।

ಪ್ರಜಾತಮಬ್ಜಜಾಙ್ಕಜಸ್ತವಾನ್ತಕೋsಯಮಿತ್ಯಪಿ ॥೧೭.೧೮೩॥

 

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಹುಟ್ಟುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ, ‘ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ಮುಂದೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ’ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನ ತೊಡೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಾರದರು ಶಮ್ಬರನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ‘ಈ ರುಗ್ಮಿಣಿಪುತ್ರನೇ ನಿನ್ನ ಮೃತ್ಯು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಕೂಡಾ. 

 

ಸ ಮಾಯಯಾ ಹರೇಃ ಸುತಂ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಸೂತಿಕಾಗೃಹಾತ್ ।

ಅವಾಕ್ಷಿಪನ್ಮಹೋದಧಾವುಪೇಕ್ಷಿತೋsರಿಪಾಣಿನಾ ॥೧೭.೧೮೪॥

 

ತಮಗ್ರಸಜ್ಜಲೇಚರಃ ಸ ದಾಶಹಸ್ತಮಾಗತಃ ।

ಕುಮಾರಮಸ್ಯ ತೂದರೇ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಶಮ್ಬರೇ ದದುಃ ॥೧೭.೧೮೫॥

 

ಆ ಶಮ್ಬರಾಸುರನು ತನ್ನ ಕೂಟವಿದ್ಯೆಯಿಂದ, ಪರಮಾತ್ಮನಿಂದ ಉಪೇಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ಪ್ರಸೂತ ಗೃಹದಿಂದ  ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು.

ಈರೀತಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಗುವನ್ನು ಮೀನೊಂದು ನುಂಗಿತು. ಆ ಮೀನು ಬೆಸ್ತನ ಕೈಯನ್ನು ಸೇರಿತು.  ಮೀನಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಬೆಸ್ತರು ಆ ಮಗುವನ್ನು ಶಮ್ಬರನಿಗೇ ನೀಡಿದರು.

 

[ಹರಿವಂಶದಲ್ಲಿ(ವಿಷ್ಣುಪರ್ವಣಿ: ೧೦೪.೩) ಈ ಕುರಿತಾದ ವಿವರಣೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ: ‘ತಂ ಸಪ್ತರಾತ್ರೇ ಸಂಪೂರ್ಣೇ ನಿಶೀಥೇ ಸೂತಿಕಾಗೃಹಾತ್ । ಜಹಾರ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸುತಂ ಶಿಶುಂ  ವೈ ಕಾಲಶಮ್ಬರಃ’.

 ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣದಲ್ಲೂ[೫.೨೭.೪-೫] ಈ ಕುರಿತಾದ ವಿವರಣೆ ಇದೆ: ‘ಹೃತ್ವಾ ಚಿಕ್ಷೇಪ ಚೈವೈನಂ ಗ್ರಹೋಗ್ರೇ ಲವಣಾರ್ಣವೇ । ಕಲ್ಲೋಲಜನಿತಾವರ್ತೇ ಸುಘೋರೇ ಮಕರಾಲಯೇ । ಪಾತಿತಂ ತತ್ರ ಚೈವೈಕೋ  ಮತ್ಸ್ಯೋ  ಜಗ್ರಾಹ ಬಾಲಕಮ್ । ನ ಮಮಾರ ಚ ತಸ್ಯಾಪಿ ಜಠರಾಗ್ನಿಪ್ರದೀಪಿತಃ’ (ಶಮ್ಬರನು ತನ್ನ ಕೂಟವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಸೂತಿಕಾಗೃಹದಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ಆ ಮಗುವನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು. ಈರೀತಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮಗು ಮೀನಿನಿಂದ ನುಂಗಲ್ಪಟ್ಟು,  ಜಠರಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟರೂ ಕೂಡಾ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ)]

 

ವಿಪಾಟ್ಯ ಮತ್ಸ್ಯಕೋದರಂ ಸ ಶಮ್ಬರಃ ಕುಮಾರಕಮ್ ।

ನ್ಯವೇದಯನ್ಮನೋಭವಪ್ರಿಯಾಕರೇ ಸುರೂಪಿಣಮ್ ॥೧೭.೧೮೬॥

 

ಆ ಶಮ್ಬರನು ಮೀನಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ, ಸುರೂಪಿಯಾದ ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ರತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದನು.

 

[ಇಲ್ಲಿ ‘ಮನೋಭವಪ್ರಿಯಾಕರೇ’ ಎನ್ನುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು  ಹರಿವಂಶದಲ್ಲಿ(ವಿಷ್ಣುಪರ್ವಣಿ-೧೦೪) ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ:  ‘ ತಸ್ಯ ಮಾಯಾವತೀ ನಾಮ ಪತ್ನೀ ಸರ್ವಗೃಹೇಶ್ವರೀ । ಕಾರಯಾಮಾಸ ಸೂದಾನಾಮಾಧಿಪತ್ಯಮನಿನ್ದಿತಾ’(೭) (ಅಲ್ಲಿ, ನಿಂದಿತಳಲ್ಲದ, ಕಾಮನ ಪತ್ನಿ, ಮಾಯಾವತೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಶಮ್ಬರನ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿ  ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು) ‘ಅನಪತ್ಯಾ ತು ತಸ್ಯಾsಸೀದ್ ಭಾರ್ಯಾ ರೂಪಗುಣಾನ್ವಿತಾ ।  ನಾಮ್ನಾ ಮಾಯಾವತೀ ನಾಮ ಮಾಯೇವ ಶುಭದರ್ಶನಾ । ದದೌ  ಸ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ  ಪುತ್ರಂ ಪುತ್ರಮಿವಾsತ್ಮಜಮ್ ।  ತಸ್ಯಾ ಮಹಿಷ್ಯಾ ಮಾದಿನ್ಯಾ ದಾನವಃ ಕಾಲಚೋದಿತಃ’ (೫-೬)]

 

(ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: )

---

[1] ವಾಸುದೇವ, ಸಂಕರ್ಷಣ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು  ಅನಿರುದ್ಧ

Mahabharata Tatparya Nirnaya Kannada 17176_17180

ಜನಾರ್ದ್ದನಶ್ಚ ರುಗ್ಮಿಣೀಕರಂ ಶುಭೇ ದಿನೇSಗ್ರಹೀತ್ ।

ಮಹೋತ್ಸವಸ್ತಧಾSಭವತ್ ಕುಶಸ್ಥಲೀನಿವಾಸಿನಾಮ್ ॥೧೭.೧೭೬॥

 

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೂಕೂಡಾ ಶುಭದಿನದಲ್ಲಿ ರುಗ್ಮಿಣಿಯ ಕೈಹಿಡಿದನು. ಈ ಪಾಣೀಗ್ರಹಣ ದ್ವಾರಕಾಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಸವವಾಯಿತು.

 

ಚತುರ್ಮ್ಮುಖೇಶಪೂರ್ವಕಾಃ ಸುರಾ ವಿಯತ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ।

ಪ್ರತುಷ್ಟುವುರ್ಜ್ಜನಾರ್ದ್ದನಂ ರಮಾಸಮೇತಮವ್ಯಯಮ್ ॥೧೭.೧೭೭॥

 

ಚತುರ್ಮುಖ, ರುದ್ರ, ಮೊದಲಾಗಿರತಕ್ಕಂತಹ ದೇವತೆಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಲಕ್ಷ್ಮೀಯಿಂದ ಒಡಗೂಡಿದ, ನಾಶವಿಲ್ಲದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರಮಾಡಿದರು.

 

ಮುನೀನ್ದ್ರದೇವಗಾಯನಾದಯೋSಪಿ ಯಾದವೈಃ ಸಹ ।

ವಿಚೇರುರುತ್ತಮೋತ್ಸವೇ ರಮಾರಮೇಶಯೋಗಿನಿ ॥೧೭.೧೭೮॥

 

ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಗಂಧರ್ವರೇ ಮೊದಲಾದವರು, ಯಾದವರಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹಾಗೂ ನಾರಾಯಣರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿದರು.

 

ಸುರಾಂಶಕಾಶ್ಚ ಯೇ ನೃಪಾಃ ಸಮಾಹುತಾ ಮಹೋತ್ಸವೇ ।

ಸಪಾಣ್ಡವಾಃ ಸಮಾಯಯುರ್ಹರಿಂ ರಮಾಸಮಾಯುತಮ್ ॥೧೭.೧೭೯॥

 

ದೇವತಾಂಶವುಳ್ಳ ಯಾವ ರಾಜರು ಈ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕರೆಸಲ್ಪಟ್ಟರೋ, ಅವರು ಪಾಣ್ಡವರಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾಗಿ ರುಗ್ಮಿಣಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಕೃಷ್ಣನ ಮದುವೆಯ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಬಂದರು.  

 

ಸಮಸ್ತಲೋಕಸುನ್ದರೌ ಯುತೌ ರಮಾರಮೇಶ್ವರೌ ।

ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಮೋದಮಾಯಯುಃ ಸಮಸ್ತಲೋಕಸಜ್ಜನಾಃ ॥೧೭.೧೮೦॥

 

ಸಮಸ್ತ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರರೆನಿಸಿದ ರುಗ್ಮಿಣಿ-ಕೃಷ್ಣರು ಕೂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಸಜ್ಜನರು ಸಂತಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.

Mahabharata Tatparya Nirnaya Kannada 17164_17175

ಅಥಾsಸಸಾದ ಸೌಭರಾಡ್ ಹರಿಂ ಶರಾಮ್ಬುವರ್ಷಣಃ ।

ಹರಿಃ ಶರಂ ಯಮೋಪಮಂ ಮುಮೋಚ ತಸ್ಯ ವಕ್ಷಸಿ ॥೧೭.೧೬೪॥

 

ರುಗ್ಮಿ ಸೋತನಂತರ ಸೌಭಸಾಲ್ವನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗರೆಯುವವನಾಗಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ತೆರಳಿದನು. ಪರಮಾತ್ಮನು ಯಮದಂಡದಂತೆ ಇರುವ ಬಾಣವನ್ನು ಆ ಸಾಲ್ವನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟನು.   

 

ಶರೇಣ ತೇನ ಪೀಡಿತಃ ಪಪಾತ ಮನ್ದಚೇಷ್ಟಿತಃ ।

ಚಿರಾತ್ತಸಙ್ಜ್ಞಕೋsಗಮತ್ ತ್ರಿನೇತ್ರತೋಷಣೇಚ್ಛಯಾ ॥೧೭.೧೬೫॥

 

ಆ ಬಾಣದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಾ ಬಿದ್ದ  ಸಾಲ್ವನು, ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಮೂರ್ಛೆ ಬಂದವನಾಗಿ ಮೇಲೆದ್ದು, ರುದ್ರನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಗೊಳಿಸಲೋಸುಗ ತೆರಳಿದನು(ರುದ್ರನನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಲು ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳಿದನು)

 

ಸಮಸ್ತರಾಜಸನ್ನಿಧಾವಯಾದವಾಂ ಮಹೀಮಹಮ್ ।

ಕರಿಷ್ಯ ಇತ್ಯುದೀರ್ಯ ಸ ವ್ಯಧಾತ್ ತಪೋsತಿದುಶ್ಚರಮ್ ॥೧೭.೧೬೬॥

 

ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರ ಸಮಕ್ಷಮದಲ್ಲಿ ಸೌಭಸಾಲ್ವನು “ನಾನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಯಾದವಹೀನರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುಶ್ಚರವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

 

ಅಥೋ ವಿವೇಶ ಕೇಶವಃ ಪುರೀಂ ಕುಶಸ್ಥಲೀಂ ವಿಭುಃ ।

ಪ್ರಿಯಾಯುತೋsಬ್ಜಜಾದಿಭಿಃ ಸಮೀಡಿತಃ ಸುರೇಶ್ವರೈಃ  ॥ ೧೭.೧೬೭॥

 

ತದನಂತರ, ಸರ್ವಸಮರ್ಥನಾದ ಕೇಶವನು ರುಗ್ಮಿಣಿಯಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ಚತುರ್ಮುಖನೇ  ಮೊದಲಾಗಿರುವ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ತುತನಾಗಿ, ದ್ವಾರಕಾ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಮಾಡಿದನು.  

 

ಪುರಾ ತತೋ ಹಲಾಯುಧಃ ಪ್ರಿಯಾಂ ನಿಜಾಂ ಪುರಾSಪಿ ಹಿ ।

ಸ ವಾರುಣೀಸಮಾಹ್ವಯಾಮವಾಪ ರೈವತೀಂ ವಿಭುಃ ॥೧೭.೧೬೮ ॥

 

ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಲರಾಮನು, ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ ವಾರುಣೀ ಎಂದು ಹೆಸರುಳ್ಳ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಾದ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ  ರೇವತ ರಾಜನ ಮಗಳಾಗಿ ಅವತರಿಸಿರುವ ರೇವತೀದೇವಿಯನ್ನು  ಮದುವೆಯಾದನು.

 

(ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: )

 

ಪತಿಂ ಯಥಾsನುರೂಪಿಣಂ ತದೀಯಮೇವ ಪೂರ್ವಕಮ್ ।

ಪಿತಾ ತದೀಯ ಐಚ್ಛತ ಪ್ರವೇತ್ತುಮಬ್ಜಸಮ್ಭವಾತ್ ॥೧೭.೧೬೯॥

 

 ರೇವತೀದೇವಿಯ ತಂದೆಯು ಅವಳ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪನಾದ, ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಗಂಡನಾಗಿರತಕ್ಕವನೇ ಅವಳಿಗೆ ಗಂಡನಾಗಿ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸಿ, ಅಂಥಹ ಗಂಡು ಯಾರೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸಿದ.

 

ಸ ತತ್ಸದೋ ಗತೋ ವರಾತ್ ತದೀಯತಃ ಪ್ರಗೀತಿಕಾಮ್ ।

ನಿಶಮ್ಯ ನಾವಿದದ್ ಗತಂ ಯುಗೋರುಕಾಲಪರ್ಯ್ಯಯಮ್ ॥೧೭.೧೭೦॥

 

ಸದೇಹನಾಗಿ ಸತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬರಬಲ್ಲ ವರವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಂದ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆತನು, ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಗಾನ ವಿಶೇಷವನ್ನು  ಕೇಳುತ್ತಾ, ಅವನಿಗೆ ಯುಗ-ಯುಗಗಳೇ ಸರಿದು ಹೋದದ್ದು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.  

 

ನರಾನಯೋಗ್ಯಗೀತಿಕಾ ವಿಮೋಹಯೇತ್ ತತೋ ನೃಪಃ ।

ಸುಮೂಢಬುದ್ಧಿರನ್ತತೋsಲ್ಪಕಾಲ ಇತ್ಯಮನ್ಯತ ॥೧೭.೧೭೧॥

 

ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅವರ ಯೋಗ್ಯತೆಗಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳು (ಗೀತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ,  ಮೊದಲಾದವುಗಳು) ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾಜನು ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಗಾನವಿಶೇಷದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮೋಹಗೊಂಡ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ‘ಅಲ್ಪಕಾಲವಷ್ಟೇ ಕಳೆಯಿತು’ ಎಂದು ತಿಳಿದನು.

 

ಸ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಃ ಪ್ರಬೋಧಿತೋsಬ್ಜಜೇನ ತಂ ತ್ವಪೃಚ್ಛತ ।

ಸುತಾಪತಿಂ ಬಲಂ ಚ ಸೋsಬ್ರವೀದ್ ಯುಗಾತ್ಯಯೇ ಬಹೌ ॥೧೭.೧೭೨॥

 

ಹೀಗೆ ಬಹಳ ಯುಗಗಳು ಉರುಳಲು, ಮೂರ್ಛೆಹೊಂದಿದ್ದ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಗಂಡನನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಾದರೋ, ಆ ರೇವತಿಗೆ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಗಂಡನನ್ನಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

 

ಸ ರೈವತೋ ಬಲಾಯ ತಾಂ ಪ್ರದಾಯ ಗನ್ಧಮಾದನಮ್ ।

ಗತೋsತ್ರ ಚೀರ್ಣ್ಣಸತ್ತಪಾ ಅವಾಪ ಕೇಶವಾನ್ತಿಕಮ್ ॥೧೭.೧೭೩॥

 

ಸತ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಆ ರೈವತ ರಾಜನು, ಬಲರಾಮನಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನಿತ್ತು, ಗನ್ಧಮಾದನ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ, ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಬಳಿ ತೆರಳಿದನು.

 

ಬಲೋsಪಿ ತಾಂ ಪುರಾತನಪ್ರಮಾಣಸಮ್ಮಿತಾಂ ವಿಭುಃ ।

ಹಲೇನ ಚಾSಜ್ಞಯಾ ಸಮಾಂ ಚಕಾರ ಸತ್ಯವಾಞ್ಛಿತಃ ॥೧೭.೧೭೪॥

 

ಸತ್ಯಕಾಮನೂ, ಸಮರ್ಥನೂ ಆದ ಬಲರಾಮನು, ಪೂರ್ವಯುಗದಲ್ಲಿನ ಮನುಷ್ಯರ ಎತ್ತರವಿರುವ ಅವಳನ್ನು, ತನ್ನ ನೇಗಿಲಿನಿಂದ ಜಗ್ಗಿ, ತನ್ನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಮಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.    

 

ತಯಾ ರತಃ ಸುತಾವುಭೌ ಶಠೋಲ್ಮುಕಾಭಿಧಾವಧಾತ್ ।

ಪುರಾSರ್ಯಮಾಂಶಕೌ ಸುರಾವುದಾರಚೇಷ್ಟಿತೋ ಬಲಃ ॥೧೭.೧೭೫॥

 

ಆ ಸುವೃತೆಯಿಂದ ಸಂತಸಪಟ್ಟವನಾದ ಬಲರಾಮನು, ಮೊದಲು ‘ಆರ್ಯಮ’ ಹಾಗೂ ‘ಅಂಶಕ’ ಎಂದು ಹೆಸರುಳ್ಳ ದೇವತೆಗಳಾದವರನ್ನು,  ಶಠ ಹಾಗೂ ಉಲ್ಮುಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಪಡೆದನು.